Dziś mija 160 rocznica wybuchu powstania styczniowego. W okresie świątecznym przeczytałem dotyczący tego tematu esej Pawła Jasienicy p. t. "Dwie Drogi". Polecam go serdecznie, gdyż ukazuje zagadnienia, o których nie mówi się szerzej na lekcjach historii. Ukazuje jeden trwały sukces powstania, jakim było uwłaszczenie chłopów. Było to pierwszą decyzją powstańczego Rządu Narodowego. Oczywiście, uwłaszczenie na terenie całego Królestwa Polskiego wprowadziły władze carskie rok później - zostały jednak do tego zmuszone wcześniejszym aktem rządu powstańczego. Co więcej, wojska powstańcze miały rozkaz egzekwowania dekretu na opornych właścicielach. P. Jasienica ukazuje jednak przede wszystkim w swojej książce postać Stefana Bobrowskiego, ofiarnego i młodego Naczelnika Warszawy oraz faktycznego przywódcę powstania w pierwszym okresie. Przedstawiciela stronnictwa czerwonych, który pod koniec swej władzy planował wprowadzenie powstańczego terroru. "Czerwonego", który prawdopodobnie targany szlacheckim honorem, zginął w pojedynku, niewykluczone że sprowokowany przez "Białych". Jednocześnie należy podkreślić, iż autor okazuje duży szacunek dla postawy ostatniego dyktatora - Romualda Traugutta.
Polecam serdecznie, choć oczywiście należy książkę skonfrontować z nowszymi i naukowymi dziełami.
